De Vriendschap (uitzicht
vanaf de stelling)
Algemeen
Overbrenging
Geschiedenis
Constructie
Foto
album
email
| Naam |
De Vriendschap |
| Bouwjaar |
1900 |
| Type | Stellingmolen |
| Kenmerken | Achtkante Molen |
| Functie |
Korenmolen |
| Ligging | Utrechtseweg 11a, Weesp, a/d rivier De Vecht |
| Bedrijfsvaardigheid |
graanmolen |
| Vlucht/Rad |
24,80 meter |
| Wieksysteem | fokwieken met remkleppen |
| Kruiwerk | houten rollen |
In bedrijf op vrijwillige basis en in aanwezigheid van een
uitgebreide molenwinkel.
Openingsdag is zaterdag 10 tot 2 uur en bij uitzondering op maandag of
vrijdag,
telefoon 0294-417024 of email ing.pouwels@zonnet.nl
Overbrengingen
4 koppels maalstenen
Geschiedenis
De Vriendschap is een in 1900 gebouwde en als korenmolen
ingerichte achtkante bovenkruier met stelling. Van de vroegere
omgeving is weinig meer over dan de naastgelegen houtzaagmolen
De Eendracht. De bij de molen behorende molenaarswoning en
schuren zijn in het begin van de jaren zeventig vanwege
bouwvalligheid gesloopt. Ofschoon de bebouwing tot aan zijn
voet is opgerukt, domineert de molen door zijn forse
afmetingen toch de omgeving. Te samen met De Eendracht vormt
hij een niet weg te denken element aan de westelijke oever van
de Vecht. Hij bepaalt, zeker gezien vanuit het oostelijk van
de rivier gelegen open weidegebied, in hoge mate het gezicht
op de oude stad Weesp.
In 1694 werd door vier windkorenmolenaars en
brandewijnbranders bij de Domeinen en Rekenkamer van Holland
het recht van de wind aangevraagd voor de te bouwen achtkante
stellingkorenmolen, die Het Bosch zou worden genoemd. Een naam
die in 1810 veranderd zou worden in Het Bosch in het Anker
waarna het in 1813 Het Anker werd. In 1816 kwamen de eigenaars
van molen Het Anker en van de elders in Weesp staande molen De
Vriendschap overeen hun bezittingen te ruilen, hetgeen mede
tot gevolg had dat Het Anker werd omgedoopt in De
Vriendschap.
Tussen de jaren 1831 en 1840 werd naast de molen een houten
gebouw opgetrokken dat was ingericht tot rosmolen, uitgerust
met twee paar stenen en naar alle waarschijnlijkheid bedoeld
om in windstille tijden de productie gaande te kunnen houden.
In 186o kocht W. van den Akker, sedert 1856 molenaar op molen
De Haan, eveneens te Weesp, molen De Vriendschap met daarbij
behorende rosmolen, wagenhuis, paardestalling,
knechtswoningen, erven en tuin. Het molenaarsvak was Van den
Akker niet vreemd, want in 1856 kwam hij als molenaar vanuit
Lage Vuursche naar Weesp.
Op 23 september 1899 brandde De Vriendschap, als gevolg van
blikseminslag tot op de grond toe af. Op de fundering van de
verbrande molen werd in 1900 de uit Amsterdam afkomstigstige
molen De Eendracht herbouwd. Deze stond aan de
Kostverlorenvaart en was als volmolen gebouwd, waarschijnlijk
in de 18de eeuw. In 1842 werd hij tot korenmolen verbouwd,
maar hij was in 1888 al niet meer in bedrijf. Nadat al eerder
in De Vriendschap een motor als hulpkracht was geïnstalleerd
is in de Tweede Wereldoorlog voor het laatst op windkracht
gemalen. Hierna volgde stilstand en gebruik als
opslagruimte.
In 1974 kon de inmiddels zwaar in verval geraakte molen door
de gemeente Weesp worden aangekocht waarna in de jaren
1975-1976 algehele restauratie plaatsvond.
De molen wordt nu weer geregeld in werking gesteld voor het
malen van graan. Samen met de naastgelegen molen De Eendragt
vormt de molen langs de Vecht een prachtig panorama.
Constructie
De nagenoeg geheel grenen romp staat op de vrij hoge penanten
van de afgebrande voorganger. Op het onderachtkant staat een
bovenachtkant met een boventafelement met
blokkeel-constructie. De kap is in 1975-1976 geheel vernieuwd
en kruit op houten rollen. Het wiekenkruis bestaat uit twee
ij2eren roeden, die sinds de restauratie zijn voorzien van
fokwieken met remkleppen. De molen heeft een Vlaamse vang.
Op de stellingzolder liggen vier koppels stenen die op twee
maalstoelen zijn opgesteld. Ook is er een sleepluiwerk.
Voorheen stond op de begane grond een hulpmotor die via het
spoorwiel het gaande werk kon aandrijven. Het ijzeren
tussendrijfwerk tussen motor en spoorwiel is nog aanwezig.
Bijzonderheid bij deze molen was de vroegere toegankelijkheid
per schip vanaf de Vecht. Op een foto van de afgebrande
voorganger is dit duidelijk te zien. In de tijd dat het
transport te water een grote rol speelde kwam dit bij meer
molens voor, onder andere bij de voorgangers van de eveneens
aan de Vecht gelegen korenmolens te Vreeland en Loenen.
Vermoedelijk is de toegang te water bij de bebouw in 1900
komen te vervallen.
Bij graafwerkzaamheden tijdens de laatste restauratie zijn
onder in de molen nog restanten ervan aangetroffen. De
contouren zijn nu in de bestrating van de begane grond
aangebracht. De toog in de veldmuur aan de rivierzijde geeft
de plaats van de vroegere invaaropening nog duidelijk aan. In
het begin van deze eeuw waren er twee inritten om met paard en
wagen tot in de molen te kunnen komen. De huidige inrit is pas
later aangebracht. De molenaar is aangesloten bij het Gilde
van Ambachtelijke Korenmolenaars.